چه‌په‌ تیرۆرسته‌کان و موسڵمانه‌ ئازادیخوازه‌کان

ئه‌م وتاره‌ له‌ سێ به‌ش پێکهاتووه

به‌شی سێهه‌م و کۆتایی

 

له‌ ساڵی ٢٠٠٠ به‌ دواوه‌ هه‌ندێک کتێبی دیکه‌ سوتان، له‌وانه‌: جارێکی دی کتێبه‌که‌ی عه‌بدولخالق مه‌عروف له‌ناوچه‌ی سۆران سوتایه‌وه‌. (جه‌هاله‌تی ئیسلام و دونیای هاوچه‌رخ) له‌نوسینی ئارام ڕه‌شید له‌ڕانیه‌. هه‌ردوو کتێبی: ده‌روازه‌کانی ئایین له‌نێوان زه‌وی و ئاسماندا، له‌گه‌ڵ (خوێننامه‌) له‌نوسینی به‌نده‌ که‌له‌و کاتانه‌دا به‌ناوی زه‌رده‌شتیه‌وه‌ بڵاوکراوه‌ته‌وه‌،‌ له‌ڕانیه‌و قه‌ڵادزه‌و که‌لارو کفری. کتێبی ئاده‌میزاد له‌سایه‌ی ده‌وڵه‌تی خه‌لافه‌تدا، له‌نوسه‌ری ئیسلامناس فوئاد مه‌جید میسری، له‌سلێمانی و هه‌ڵه‌بجه‌ سوتێنرا. کتێبخانه‌که‌ی ئه‌دیب و لێکۆڵیار ڕێبوار سیوه‌یلی له‌هه‌ولێر، که‌ده‌توانین به‌یه‌که‌مین کتێبخانه‌ی سوتاوی دابنێین له‌دوای ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ سوتابێت. هه‌روه‌ها کتێبی سێکس و شه‌رع و ژن له‌مێژووی ئیسلامدا، له‌ نوسینی به‌نده‌، له‌زۆربه‌ی شارو شارۆچکه‌کان، پرۆسه‌ی سوتاندی ئه‌م کتێبه‌ش ئه‌نجامدرا. ئاخر ئه‌مانه‌ کاره‌ساتن.!

 
دوا کۆمه‌ڵه‌ کتێب که‌سوتابێت که‌ دواهه‌مین پرۆسه‌ی سوتانیش نابێت، سوتاندنی کتێبه‌کانی دکتۆر فه‌رهاد پیرباڵ بوو، هه‌ر کتێبێکی ئه‌م ئه‌دیبه‌ بکه‌وتایه‌ته‌ به‌رده‌ست، بێ له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ی چی تێدا نوسراوه‌، ده‌سوتێنران، ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش زیاتر له‌ناوچه‌کانی گه‌رمیان به‌ڕێوه‌چووه‌.

به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بینین که‌ پرۆسه‌ی دڕین و سوتاندنی کتێب، ئایینی بێت یان نا ئایینی، دیارده‌یه‌کی مێژووکرده‌و به‌شێک بووه‌ له‌ کلتووری هه‌ندێک له‌ کۆمه‌ڵگاکان. ته‌مه‌نی کلتوری کتێب سوتاندن پرۆسه‌یه‌ک بووه‌ که‌تاک، کۆمه‌ڵ، ده‌سه‌ڵاته‌ هه‌مه‌جۆره‌کان، دینی و دینه‌کان و گوتاره‌ جیاوازه‌کان له‌پشتیه‌وه‌ وه‌ستاون. هه‌ندێکجار ته‌نها یه‌ک کتێب و هه‌ندێک جاری دیکه‌ کۆمه‌ڵێک کتێب یان کتێبخانه‌یه‌ک سوتاوه‌، هه‌ندێک جاری دیکه‌ش ده‌ستنوس و به‌ڵگه‌نامه‌و تابلۆو نه‌خش و نیگاره‌کانیشی گرتووه‌ته‌وه‌. ته‌نانه‌ت جاری وه‌هاش هه‌بووه‌ له‌یه‌ک شوێندا مناره‌و گومه‌زو مزگه‌وت و کۆمه‌ڵێک قورئان له‌ کۆمه‌ڵگاکه‌ی خۆماندا سوتاون و ئه‌وه‌یان نه‌کرد که‌ کرێکار کردی.

کلتورو نه‌رێتی سوتاندن، به‌شێکی دانه‌بڕاو بووه‌ له‌ په‌روه‌رده‌ی کۆمه‌ڵگا دینیه‌کان،  به‌شێک بووه‌ له‌ئه‌خلاقیان. ئایینزاکانی ئیسلام، بۆ خۆیان ده‌ستپێشخه‌ربوون له‌کتێب سوتاندنداو به‌ ملیۆنان کتێبیان سوتاندووه‌ به‌ڵام ڕازی نابن که‌سێک کتێبێک بسوتێنێت که‌په‌یوه‌ندی به‌مانه‌وه‌ هه‌بێت.! ڕازی و دڵخۆشن به‌ سوتاندنی کتێبێک که‌له‌گه‌ڵ ئاینه‌که‌یاندا نه‌یه‌ته‌وه‌ به‌ڵام ناڕه‌حه‌ت و ناڕازین که‌سێک کتێبێکیان بسوتێنێت. کاردانه‌وه‌که‌ش ته‌نها له‌وه‌دا ناوه‌ستێته‌وه‌ که‌ناڕه‌زایه‌تی بێت به‌ڵکو ده‌گاته‌ تاوانی کوشتن.

به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌م پرۆسه‌یه‌دا لای ئێمه‌ غایبه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ کتێب سوتاندن ده‌چێته‌ خانه‌ی ئازادیی ڕاده‌ربڕینه‌وه‌.! کردارێک و به‌شێکه‌ له‌ ده‌ربڕین چونکه‌ ئازادیی ڕاده‌ربڕین هه‌ر گوتن نییه‌ به‌ڵکو کرداریشه‌.!! پێمان خۆش بێت یان نا به‌شێکه‌ له‌م پێگه‌و چه‌مکه‌ی که‌ مرۆڤ ئازاده‌ له‌م شێوه‌ ده‌ربڕینه‌دا ئه‌مه‌ سه‌رباری ئه‌وه‌ی که‌بۆی هه‌یه‌ ده‌روونی مرۆڤ له‌ ڕه‌فتاری توندو تیژی دوور بخاته‌وه‌و بیکاته‌ ده‌ربڕینێکی مه‌عنه‌وی که‌سێک که‌ به‌و سوتاندنه‌ هه‌ڵچوونی ده‌روونی خۆی پێ هێور بکاته‌وه‌و نه‌بێته‌ هۆکارێک بۆ به‌رهه‌مهێنانی توندوتیژی.! ده‌شبێت قبوڵی بکه‌ین، ئه‌مه‌یه‌ کرۆکی مه‌سه‌له‌که‌. به‌ڵام کاک ڕۆژ، سه‌رباری به‌ئاگابوونی له‌ گوتاری ئایدۆلۆژی، له‌که‌مترین پێناسه‌ی ئازادییدا خۆی مه‌ڵاس داو ئه‌وه‌ی به‌باشی شی نه‌کردوه‌و وه‌بیری خه‌ڵکی نه‌هێنایه‌وه‌ که‌ ئازادیی ڕاده‌ربڕین له‌وێدا ده‌وه‌ستێت که‌ مه‌ترسی و زیان بۆ که‌سانی تر دروست بکات. ئیتر به‌چی ده‌چێت که‌ ئه‌و تا سه‌ر ئێسقان له‌گه‌ڵ ئازادییه‌کانی من و شێرکۆ بێکه‌سدا بێت.؟!

با مه‌به‌ستمان له‌ دوو دێڕدا کورت بکه‌ینه‌وه‌: من کتێبێکم نوسیوه‌و دوو که‌سیش قورئانیان سوتاندووه‌. ژنێکیش قسه‌ی کردووه‌. دوو که‌س ڕه‌خنه‌یان له‌ پرۆسه‌یه‌ک که‌ ناوی ئه‌نفاله‌، ئه‌نفال به‌شێکه‌ له‌کلتورو ژیانی موسڵمانان و یاسایه‌کی بنه‌ڕه‌تیه‌ له‌قورئاندا، ئه‌و دوو کورده‌ ده‌ڵێن به‌به‌ڵگه‌وه‌ ده‌یسه‌لمێنین که‌به‌پێی یاساکانی ئه‌و ئه‌نفاله‌ نه‌ته‌وه‌که‌مان جینۆساید کراوه‌. با واز له‌م پاساوانه‌یان بهێنین و بڵێین له‌به‌رامبه‌ر جینۆسایکردنی نه‌ته‌وه‌که‌یاندا دڵزاماربوون و له‌جێی کاردانه‌وه‌یه‌کی توندو په‌ڕگیر، له‌جێی کوشتن یان هه‌ڕه‌شه‌ی تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌، هه‌ستاون به‌کڕینی دوو قورئان و پاشان سوتاندنی. منیش ڕه‌خنه‌م له‌ کۆمه‌ڵێک ئایدیای ئیسلام بۆ ژن و شه‌ریعه‌ت هه‌یه‌و ڕه‌خنه‌کانم کردوه‌ته‌ کتێبێک. ژنێکیش، با وه‌زیر نه‌بێت و سڤیل بێت، داوای جێبه‌جێکردنی یاسای ده‌وڵه‌ته‌که‌ی خۆی ده‌کات و له‌پێناوی ئه‌و ئازادی و دیموکراتیه‌ی که‌ ساڵه‌هایه‌ ژیان و ئازادیه‌کانی مه‌لا کرێکار ده‌پارێزێت قوربانی داوه‌، کرێکار فتوای کوشتنی هه‌موویانی داوه‌.!!! واته‌ که‌سێک کتێبی سوتاندووه‌ فتوای داوه‌ بکوژرێت و هه‌موو ڕێگه‌یه‌کیش ده‌گرێته‌به‌ر بۆ کوشتنی، که‌سێکی تر کتێبی نوسیوه‌ فتوای داوه‌ بکوژرێت و هه‌موو ڕێگه‌یه‌کیش ده‌گرێته‌به‌ر بۆ کوشتنی، که‌سێکی تر قسه‌ی کردووه‌ فتوای داوه‌ بکوژرێت و هه‌موو ڕێگه‌یه‌کیش ده‌گرێته‌به‌ر بۆ کوشتنی، کتێب بسوتێنی یان بنوسی یان قسه‌ش بکه‌یت ته‌نها له‌به‌ر ئه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ بیرو هزری مه‌لادا نایه‌ته‌وه‌ فتوای کوشتنیان ده‌دات.!! ته‌نها مه‌سه‌له‌ی بیرکردنه‌وه‌مان ماوه‌ته‌وه‌و کرێکار توانای نیه‌ بێته‌ ناو مێشکمانه‌وه‌ تا بمانخوێنێته‌وه‌و له‌سه‌ر بیرکردنه‌وه‌و خه‌یاڵه‌کانیشمان بمانکوژێت. کاک ڕۆژ پێنج به‌شی دوورو درێژی نوسی و یه‌ک دێڕی تێدا نه‌بوو به‌ ئێمه‌ بڵێت کوشتن ده‌چێته‌ کوێی ئازادی ڕاده‌ربڕینه‌وه‌.!

من له‌گه‌ڵ سووتانی هیچ کتێبێکدا نیم، (ئه‌گه‌رچی دوو که‌سه‌که‌ش قورئانیان نه‌سوتاندووه‌ به‌ڵکو چه‌ند سوره‌تێکیان سوتاندووه‌) جا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی خۆم نوسه‌رم و کتێب ده‌نوسم نه‌ک بیسوتێنم پێموایه‌ هه‌ر که‌سێک به‌ئانقه‌ست کتێبێکی سوتاندبێت ده‌یشوبهێنم به‌کوشتنێکی مه‌عنه‌وی مرۆڤێک،‌ سوتاندی کتێب یه‌کێکه‌ له‌کاره‌ هه‌ره‌ سه‌ره‌تاییه‌کانی جه‌للاد. به‌ڵام ئه‌م کرده‌یه‌ که‌ڕه‌فزکردنه‌وه‌ی سه‌رتاسه‌ریی به‌رامبه‌ره‌، به‌هه‌ر شێوازێک ئه‌نجام بدرێت، به‌شێکه‌و پاشماوه‌یه‌که‌ له‌و پرۆسه‌ گشتگیرییه‌ی که‌له‌مێژووی کۆمه‌ڵگای ئێمه‌ی دینیدا بۆمان ماوه‌ته‌وه‌. به‌شێکه‌ له‌و کلتوره‌ی که‌ڕه‌فتاره‌ توندو په‌ڕگیره‌کانی مێژووی مرۆڤایه‌تی دایهێناوه‌و له‌ وڵاته‌ ئیسلامیه‌کاندا ئایینزاکانی ئیسلام پشکی شێریان به‌رکه‌وتووه‌. پرۆسه‌ی سوتاندنی کتێب پرۆسه‌یه‌کی نوێی جیهانی نییه‌ به‌ڵکو وه‌ک دیارده‌کانی دیکه‌ی مێژوو پرۆسه‌یه‌کی کۆنه‌، تاکه‌ جیاوازییه‌ک ئه‌گه‌ر هه‌بێت ئه‌وه‌یه‌ که‌ئه‌م پرۆسه‌یه‌ له‌وڵاته‌ دووره‌کان له‌لایه‌ن دیندارو بێدینه‌کانه‌وه‌ به‌ڕێوه‌چووه‌، به‌ڵام له‌کۆمه‌ڵگای خۆماندا ته‌نها دینداره‌کان لێی به‌رپرسیارن، چونکه‌ ئه‌گه‌ر خودی جه‌سته‌ی ئایینزاکانیش به‌شداری ڕاسته‌وخۆیان تێدا نه‌کردبێت ئه‌وه‌ فکری دینه‌که‌یان به‌شداری ناڕاسته‌وخۆی تێدا کردووه‌

جا له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ که‌سانێک هه‌ن پێیان ناخۆشه‌ قورئان بسوتێنرێت ئه‌گه‌ر من سه‌رپشک بکه‌ن له‌ نێوان ئه‌وه‌ی ئایا قورئان بسوتێنرێت یان نا ئه‌وه‌ له‌ ڕوانگه‌ی منه‌وه‌ وا باشتره‌ که‌ نه‌سوتێنرێت، هەوڵ بدرێت تا ئه‌وه‌نده‌ی بکرێت دەست بۆ سووتاندنی نه‌برێت باشتره‌، چونکه‌ هیچ سوودێکی مه‌عنه‌وی و ماددی نابه‌خشێت

به‌ڵام هه‌ندێک جار زه‌روره‌تی خۆی هه‌یه‌و نابێت هۆو هۆکاره‌کان، مه‌به‌ست و ئامانجه‌کان تێکه‌ڵ به‌یه‌ک بکه‌ین.! ئه‌گه‌ر بێت و قورئان سوتاندن ئاکارێک بێت ئاکامی ئەوەی لێبکه‌وێته‌وه‌ کە خەڵک لە ترسا نه‌وێرن بیکه‌ن، ئه‌وه‌ کردنی باشتره‌.! لە دۆخێکی ئاوادا گرنگی خۆی هه‌یه‌.! هەرکاتێک موسڵمانه‌کان پێیان وابێت ئه‌وه‌ی به‌بێ ده‌ستنوێژ ده‌ست بدات له‌ قورئان ئه‌وه‌ خودا به‌رد ده‌بارێنێت ئەوه‌ بسوتێنرێت چاکتره‌.! لە هەندێک حاڵدا کە موسڵمانه‌کان بڕوای تەواویان به‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ هەر کەسێک ڕەخنەی باوەڕەکەی ئەو بکات ئەوە زیادەڕۆیی گەورەی کردووەو ده‌بێت بکوژرێت، ئه‌وه‌ قورئان سوتاندن ده‌بێته‌ کارێکی شۆڕشگێڕانه‌، گه‌ر که‌سوکارو خزم و باوانی که‌سێک که‌پێی وایه‌ به‌ هۆی قورئانه‌وه‌ زینده‌به‌چال کراون و له‌جیاتی ئه‌وه‌ی بڕوات وه‌ک تۆڵه‌ سه‌ندنه‌وه‌ ڕه‌شه‌کوژی بکات ده‌چێت قورئانێک ده‌کڕێت و ده‌یسوتێنێت به‌مه‌ش ده‌رونه‌ پڕ له‌ئازاره‌که‌ی خۆی پێ هێور ده‌کاته‌وه‌، ئه‌مه‌ له‌کاتێکدا ده‌ستبردن بۆ قورئان به‌بێ ده‌ستنوێژ جورئه‌تی ده‌وێت نه‌ک سوتاندنی، له‌لای من ئه‌مه‌ یه‌کێکه‌ له‌ هه‌ڵوێسته‌ جوامێره‌کان.


ئاگرکه‌وتنه‌وه‌ بۆ خۆی کارێکی نه‌شیاوه‌. له‌ کاتێکدا که‌ ئاگرێکی گه‌وره‌ ده‌که‌ینه‌وه‌ ئه‌وه‌ کارێکی بێکه‌ڵک ده‌که‌ین به‌رامبه‌ر به‌ خۆمان و ئینجا به‌رامبه‌ر به‌ ژینگه‌ش، به‌ڵام کاتێک که‌ ئاگر ده‌بێته‌ هۆی دروستبوونی هێمایه‌کی گه‌وره‌ بۆ خۆت، بۆ مێژووت، بۆ نه‌ته‌وه‌ت، بۆ ئازادی ئینسان، ده‌بێته‌ هۆی دروستبوونی هێمایه‌ک بۆ سه‌ربه‌خۆبوونی نیشتیمانه‌که‌ت، ئیتر ماناکانی ئاگرکه‌وتنه‌وه‌ ده‌گۆڕێن و وێنه‌یه‌کی تر له‌ زاکیره‌ماندا ده‌چێنن.! هه‌ر له‌به‌ر ئه‌وه‌شه‌ که‌ له‌ جه‌ژنی نه‌ورۆزدا ئه‌گه‌ر که‌لوپه‌لی ئاساییمان ده‌ست نه‌که‌وێت ئه‌وه‌ بۆگه‌نترین و قێزه‌ونترین که‌لوپه‌ل ده‌سوتێنن و ژینگه‌ پڕ ده‌که‌ین له‌ دوکه‌ڵی ڕه‌ش و به‌ شانازییه‌وه‌ هه‌ڵیده‌مژین و به‌ده‌وریدا ده‌خولێینه‌وه‌‌

له‌ نه‌ورۆزی ساڵی ١٩٨١داو له‌یه‌کێک له‌زیندانه‌ گه‌وره‌کانی به‌غداد که‌له‌سه‌ر کێشه‌ی سیاسی حوکم درابووم، یادی نه‌ورۆزمان کرده‌وه‌، مه‌یدانێکی گه‌وره‌مان هه‌بوو، ده‌مانتوانی بۆ یادی نه‌ورۆز ئاگر بکه‌ینه‌وه‌، به‌ڵام کێشه‌که‌ له‌وه‌دا بوو شتێک نه‌بوو بیسوتێنن، نایه‌ته‌وه‌ یادم کێ بوو پێشنیاری کرد جله‌کانمان بسوتێنین، ئیتر هه‌ر کورده‌و به‌شێک له‌ جله‌کانی خۆی هێناو گڕمان تێبه‌ردا. له‌و کاته‌دا هه‌ڵمژینی بۆکڕوزو دوکه‌ڵی ڕه‌شی سوتاوی جله‌کانمان نه‌ده‌گۆڕییه‌وه‌ به‌هه‌موو پاکێتی ژینگه‌. ئاله‌و کاته‌دا قسه‌ له‌سه‌ر پیسبوونی ژینگه‌ نه‌بوو به‌ڵکو باسه‌که‌ باسی قاره‌مانێتی و شانازیه‌کانی نه‌ته‌وه‌یه‌ک بوو.

گه‌ر له‌ وڵاتێکی وه‌ک ڕووس و چیندا ئافره‌تێک ماکیاج بکات و به‌ ڕووتی بچێته‌ ده‌ره‌وه‌ هیچ گرنگیه‌ک و ئازایه‌تیه‌کی تێدا نییه‌، به‌ڵام ئه‌و ئافره‌تانه‌ی له‌هه‌ڵه‌بجه‌داو له‌کاتی ده‌سه‌ڵاتی ئیسلامگه‌راکاندا مامۆستا بوون و وانه‌یان بۆ فێرخوازان ده‌گوته‌وه‌، سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئیهانه‌یه‌ک ده‌چوونه‌ قوتابخانه‌کانه‌وه‌و له‌کاری خۆیان به‌رده‌وام بوون، هیچ ماکیاجێکیشیان نه‌ده‌کرد، له‌لای من له‌ جیڤارا شۆڕشگێڕترو له‌ حه‌للاج حه‌قتر بوون.

ئیتر ئه‌وه‌ی که‌ کرێاکر فتوای کوشتنی شێرکۆ بێکه‌سی داوه‌ به‌ڵام مه‌به‌ستی نه‌بووه‌ بیکوژێت، ئه‌وه‌ به‌هانه‌یه‌کی بێکه‌ڵکی لاوازی زۆر بێبه‌هایه‌ چونکه‌ مه‌لا کرێکار هیچ که‌سێکی نه‌کوشتووه‌و هیچ که‌سێکیش ناکوژێت، ئه‌و زۆر له‌وه‌ ترسنۆکتره‌ که‌ئه‌و جۆره‌ ڕووبه‌ڕووانه‌ ببینێت و مێژووی ژیانی سه‌ربازی ئه‌و پێمان ده‌ڵێت ته‌نها فتوای داوه‌و ئیتر له‌هه‌موو شه‌ڕه‌کانی نێوخۆیه‌کانی کوردستاندا هه‌ڵاتووه‌و پاش چه‌ند ڕۆژێک له‌ نه‌رویج بینیویانه‌ته‌وه‌. بکوژه‌کان وه‌سیله‌ن و فتواده‌ره‌کان بنه‌ماو بنه‌ڕه‌تن، که‌واته‌ بکوژه‌کان فتواده‌ر نین و ته‌نها ده‌کوژن به‌ڵام فتواده‌ره‌کان جگه‌ له‌ فتوا بکوژیشن. به‌به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌ش به‌ده‌یان ڕێکخراو ناتوانرێت ژیانی ئازادیخوازێک بپارێزرێت به‌ڵام به‌ فتوای یه‌ک مه‌لا گیانی ده‌یان چالاکوانان ده‌خرێته‌ مه‌ترسیی کوشتنه‌وه‌.

ده‌کراو ئێستاش ده‌کرێت کاک ڕۆژ و ئه‌وانه‌ی وه‌ک ئه‌و بیر ده‌که‌نه‌وه‌ له‌و وه‌همه‌ دوو بکه‌ونه‌وه‌ که‌ گوایه‌ یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان کتێبیان بۆ من چاپ کردووه‌.! ئه‌مه‌ جگه‌ له‌به‌د حاڵی بوون و ڕاکردن به‌ شوێن سێبه‌رێکی وه‌همیدا هیچی تر نییه‌.! ئه‌م ڕسته‌یه‌ چی بوو ئه‌و هه‌ڵیڕێژاوه‌ته‌ بابه‌ته‌که‌یه‌وه‌ به‌بێ ئه‌وه‌ی بچوکترین ئامژه‌ی زانستی پێ بدات.؟؟ له‌ دادگاییه‌که‌دا به‌به‌ڵگه‌وه‌ سه‌لماندم که‌ مه‌لا کرێکار ئه‌و کاته‌ی فتوای کوشتنی دابوم کتێبه‌که‌ی نه‌خوێندبۆوه‌. به‌ڵام چونکه‌ ئه‌و که‌سێکی بێئاگایه‌ له‌یاسا زه‌مه‌نییه‌کان و ته‌نها گۆشه‌گیره‌ به‌ شه‌رع کتێبێکی به‌رز کرده‌وه‌و نیشانی دادوه‌ری دا که‌ مه‌ریوان هه‌ڵه‌بجه‌یی ڕاست ناکات ئه‌وه‌تا کتێبه‌که‌ی له‌ ده‌ستمدایه‌و چوار جار خوێندومه‌ته‌وه‌. منیش زۆر به‌ هێمنی ئه‌وه‌م بۆ دادگا سه‌لماند که‌ ئه‌وه‌ی له‌ده‌ستیدایه‌و به‌رزی کرۆته‌وه‌ کتێبی من نییه‌، هه‌رواش ده‌رچوو.! ئێستاش هه‌ندێک به‌بێ هه‌بوونی هیچ به‌ڵگه‌یه‌ک چه‌ندین جار ئه‌م بابه‌ته‌یان وروژاندووه‌ که‌ یه‌کێتی نیشتمانی کتێبه‌که‌ی منی چاپ کردووه‌، بۆ چه‌ندین جار وتومه‌و ده‌یانجاریش ده‌ڵێمه‌وه‌ که‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ک یه‌کێتی هاوکارو هاوپشتی من نه‌بووه‌ له‌چاپکردنی ئه‌و کتێبه‌دا، ئه‌گه‌ر..نا بچوکترین به‌ڵگه‌یان شک ببردایه‌ ده‌یانخسته‌ڕوو.!. ئه‌وه‌ ناشارمه‌وه‌ زووتر مه‌لا به‌ختیار هاوکاری کردووم بۆ چاپکردنی یه‌ک کتێبم، به‌هه‌مان هیواوه‌ داوای هاوکاری چاپکردنی ئه‌م کتێبه‌م لێکرد (سێکس و شه‌رع و ژن له‌ مێژووی ئیسلامدا) بێ دوودڵی ڕه‌تی کرده‌وه‌و پێی وتم که‌ به‌هۆی به‌شداربوونم له‌ فێستڤاڵی ڕۆشنبیری و وه‌رگرتنی خه‌ڵاتی دووهه‌م تازه‌ ئه‌و کتێبه‌ ناسراوه‌و هه‌موو که‌س ده‌زانێت من نوسیومه‌ بۆیه‌ له‌ ئێستادا کاتی چاپکردنی ئه‌م جۆره‌ کتێبانه‌ نییه‌. ئیتر منیش نیوه‌ی به‌قه‌رزو نیوه‌که‌ی تر (به‌ر به‌ نیوه‌یی) واته‌ به‌ قازانجی داهاتوو له‌ کوێره‌ چاپخانه‌یه‌ک چاپم کرد. سه‌د جاری تریش ده‌یڵێمه‌وه‌ که‌ یه‌کێتی نیشتمانی به‌هیچ شێوه‌یه‌ک بچوکترین هاوکاری منیان نه‌کردووه‌
 
هه‌موومان هه‌میشه‌ باسی سه‌روه‌ری یاسامان کردووه‌و ئامۆژگاری خۆمان و خه‌ڵکیمان کردووه‌ که‌ په‌نا بۆ چاره‌سه‌ری عه‌شایه‌ری و خێڵه‌کی نه‌به‌ین، په‌نا بۆ توندوتیژی نه‌به‌ین، ته‌نهاو ته‌نها یاسا سه‌روه‌ر بێت، به‌ڵام کاتێک که‌ من له‌سه‌ر فتوای کوشتن په‌نام بۆ یاسا برد کاک ڕۆژ ئه‌حمه‌د به‌ کارێکی خراپی زانیوه‌و ئه‌وه‌ بیری خه‌ڵکی ده‌هێنێته‌وه‌ که‌ من ته‌وهینم به‌ئیسلام کردووه‌ بۆیه‌ مه‌لا کرێکار فتوای کوشتنی منی داوه‌ ده‌نا بۆ فتوای کوشتنی کۆمۆنیسته‌کانی نه‌داوه‌، ئیتر بێئاگا له‌وه‌ی که‌ چه‌ندین کۆمۆنیستیش به‌هۆی فتواکانی مه‌لا کرێکارو چه‌ندین مه‌لای تره‌وه‌ ده‌ربه‌ده‌رو تیرۆر کراون. به‌خۆی بزانێت یان نا په‌ره‌گرافه‌که‌ی به‌شێوه‌یه‌ک داڕشتووه‌ که‌ ئه‌وه‌ی ته‌وهین به‌ ئیسلام بکات موسته‌حه‌قی کوشتنه‌.
 
گه‌ر به‌ڕاستی مه‌سه‌له‌که‌ ئازادیی ڕاده‌ربڕینه‌ ده‌بێت هه‌موومان وه‌ک یه‌ک له‌ژێر سێبه‌ره‌که‌یدا بحه‌وێینه‌وه‌، ئه‌گه‌ر مه‌لا کرێکار ئازاده‌ له‌وه‌ی به‌رهه‌می هێناوه‌ ئه‌وه‌ کاره‌که‌ی برێڤیکیش ده‌چێته‌ خانه‌ی ئازادی ڕاده‌ربڕینه‌وه له‌ کاتێکدا کێشه‌که‌ی ئه‌و سیاسیشه‌. وه‌ک یارۆی گروپی خوشکانی یه‌کگرتوو نه‌بین له‌به‌رامبه‌ر سه‌نگه‌سارکردنی ئه‌و هه‌موو ژنه‌ی کۆمه‌ڵگا ئیسلامیه‌کان ورته‌یه‌کیان نه‌کرد به‌ڵام کاتێک که‌ دوعای یه‌زیدی به‌هه‌مان ده‌رد چوو که‌مپینیان له‌ دژی سه‌نگه‌سارکردنی ئه‌و سازدا. کاتێکیش که‌ مه‌لا کرێکارو برێڤیک هه‌ڕه‌شه‌ له‌ ئازادییه‌کانی خه‌ڵک ده‌که‌ن و کار ده‌گاته‌ خوێن یه‌کیان موقه‌دده‌س و ئه‌وی دیکه‌یان تیرۆرست نییه‌ به‌ڵکو هه‌موو تۆمه‌تبارن و ده‌بێت ملکه‌چی یاسا بن. من جگه‌ له‌په‌یڕه‌وکردنی ڕه‌وشتی ڕێساکانی تاکی کۆمه‌ڵگای مه‌ده‌نی که‌ په‌نام بۆ یاسا بردووه‌ هیچ شتێکی دیکه‌م نه‌کردووه‌ مه‌گه‌ر به‌لای باشه‌دا.! لێره‌وه‌ ئه‌وه‌ بیرتان دێنمه‌وه‌ یه‌کێک له‌په‌ره‌گرافه‌ جوانه‌کانی ڕۆژم به‌ته‌واوی لێبورده‌ییه‌وه‌ په‌یڕه‌وکرد، ڕۆژ نوسیوێتی: (با هەوڵبدەین ببینە بنیاتنەری ئەو مینبەرەی کە مەریوان هەڵه‌بجەیی و مەلا کرێکار و شێرکۆ بێکەس و ئەوانی دی تیایدا بتوانن بەرامبەر بەیەک ئازادانە بۆچونەکانیان دەرببڕن، تا کۆمەڵگە لێیان تێبگات و عادیلانە بڕیاریان لەسەر بدات)

ئه‌مه‌ یه‌کێکه‌ له‌و په‌ره‌گرافه‌ جوان و ئاراسته‌ فکری و ئینسانیانه‌ی که‌ ڕۆژ نوسیوێتی و وام زانی خۆم نوسیومه‌. با کاک ڕۆژ بزانێت ئه‌مه‌شم به‌کرده‌وه‌ جێبه‌جێکردوه‌و کاتێک که‌ مه‌لا کرێکار هه‌ڕه‌شه‌ خوێناویه‌که‌ی بڵاوکرایه‌وه‌ ڕۆژنامه‌کانی نه‌رویج چاوپێکه‌وتنیان له‌گه‌ڵ سازدام، پرسیاری زۆر لابه‌لاو سه‌رنجڕاکێشیان لێده‌کردم و ده‌یانجوڵاندم که‌ شتێک بڵێم بارودۆخه‌که‌ ئاڵۆزتر بکات، به‌ڵام من وه‌هام نه‌کردو له‌و کاته‌دا که‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌بووم که‌سێک چه‌قۆیه‌ک بکات به‌که‌لله‌که‌مدا داوای مێزگردو گفتوگۆم له‌مه‌لا کرێکار کرد تا چاره‌سه‌رێک بۆ ئه‌م هه‌موو هه‌ڕه‌شه‌یه‌ بدۆزینه‌وه‌، ڕێک وه‌ک ڕۆژ ته‌مه‌ننای ده‌کات من به‌ زیاده‌وه‌ کردم. ئاخر با به‌ویژدانه‌وه‌ بدوێین و بڵێین له‌ده‌ست که‌م که‌س دێت که‌سێک هه‌ڕه‌شه‌ی مه‌رگی لێ کرابێت، له‌ وڵاتێکدا که‌ته‌واوی یاساکانی پشتگیری هه‌ڕه‌شه‌لێکراو ده‌کات، به‌ڵام ئه‌و داوای ئاشتبوونه‌وه‌ بکات.!؟؟؟ ته‌نانه‌ت پێش دادگاکه‌ش بڵاوم کرده‌وه‌ گه‌ر له‌ فتواکه‌ی په‌شیمان ببێته‌وه‌ من هیچ کێشه‌یه‌کی شه‌خصیم له‌گه‌ڵ ئه‌و نه‌بووه‌و ناشبێت، ئێستاشی له‌گه‌ڵ بێت له‌سه‌ر هه‌مان هه‌ڵوێستم و له‌ فتواکه‌ی پاشگه‌ز ببێته‌وه‌ یان نا هیچ کێشه‌یه‌کی شه‌خصیم له‌گه‌ڵ ئه‌و نییه‌

ئه‌وه‌ی باسی ده‌که‌م ئێستاش له‌سه‌ر لاپه‌ره‌کانی ئینته‌رنێتدا ماوه‌.! به‌ڵام ئه‌و وه‌ڵامی نه‌بوو، کاتی خۆی ئاماده‌بووم ڕێگه‌یه‌ک نیشانی کرێکارو خانه‌واده‌ی بده‌م که‌به‌حورمه‌ته‌وه‌ له‌م ته‌نگه‌ژه‌یه‌ ڕزگاریان ببێت، ئێستاشی له‌گه‌ڵ بێت مه‌لا کرێکار هه‌ر به‌و ڕێگه‌چاره‌یه‌ ده‌توانێت ڕزگاری ببێت که‌ من په‌ی پێ ده‌به‌م، نه‌زیندانی ده‌کرێت و نه‌ئیهانه‌ش ده‌کرێت، (پێم سه‌یره‌ که‌ پارێزه‌ره‌کانی درکیان به‌م مه‌سه‌له‌یه‌ نه‌کردووه‌، یه‌ک شه‌ویش پێش ئه‌وه‌ی دادوه‌ر حوکمی خۆی ڕابگه‌یه‌نێت سیمینارێکم سازکردو پێشبینی بڕیاره‌که‌ی دادوه‌رم کردو باسم کردن، دوای تێپه‌ڕبوونی ١٥ کاژمێر ته‌واوی پێشبینیه‌کانم هاتنه‌دی) به‌ڵام ئه‌و ته‌نها به‌ ماسولکه‌ی ئیمان بیر له‌کێشه‌که‌ ده‌کاته‌وه‌و ئه‌وه‌ی پێی ده‌گوترێ کارکردن له‌ناو یاسادا له‌بیری ئه‌ودا نییه‌، ئه‌و نه‌ک هه‌ر به‌شوێن سه‌ره‌داوی یاسایی بۆ ڕزگارکردنی خۆی نه‌گه‌ڕا به‌ڵکو بۆ جارێکی تر هه‌ڕه‌شه‌ی تریان ئاراسته‌ کردمه‌وه‌. له‌هۆڵی دادگاییه‌که‌شدا به‌ دادوه‌ری ده‌گوت مه‌ریوان هه‌ڵه‌بجه‌یی له‌ سه‌لمان ڕوشدی و ڤان کوخ و کاریکاتۆرسته‌که‌ی دانیمارک ترسناکتره‌ چونکه‌ سه‌لمان ڕوشدی ڕۆمانی نوسیوه‌و ناوه‌کان وه‌همین، ڤان فیلمی ده‌رکردووه‌و کارێکی هونه‌رییه‌، کاریکاتێره‌کانیش وێنه‌ن، به‌ڵام هه‌ڵه‌بجه‌یی کتێبی نوسیوه‌و ناوو ساڵه‌کانی وه‌ک خۆی دیاری کردووه‌.! مه‌به‌ستی ئه‌وه‌بوو بڵێت که‌ خه‌ڵکی له‌ ڕۆمان و فیلم و تابلۆی هونه‌ری تێناگه‌ن و که‌سیان وه‌ک هه‌ڵه‌بجه‌یی به‌شێوه‌یه‌کی ڕاسته‌وخۆ باسیان له‌ ئیسلام نه‌کردووه‌.! که‌پرسیاریان لێ کرد بۆ ترسناکتره‌.؟ ئایا چی وتووه‌ که‌ ببێته‌ مایه‌ی ئیستفزازی تۆو موسڵمانان.؟ ئه‌و جگه‌ له‌ هێنانی درۆو باسکردنی هه‌ندێک شت که‌ بیستبوونی ئیتر ئێستاشی له‌گه‌ڵ بێت نه‌یتوانی بچوکترین به‌ڵگه‌ بخاته‌ ڕوو، له‌هه‌مووشی سه‌رسوڕهێنه‌رتر ئه‌وه‌ بوو که‌ بێ ئه‌وه‌ی به‌خۆی بزانێت له‌کاتی قسه‌کردنیدا به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌ی خسته‌ ڕوو کاتی فتواکه‌ی بۆ کوشتنی من کتێبه‌که‌می نه‌خوێندبۆوه‌.

که‌واته‌ سزادانی وی (مه‌لا کرێکار) بە پێنج ساڵ زیندانیکردن لەسەر گوتەیەک بەرتەسکردنەوەی خودی گوتن نییه‌ به‌ڵکو ڕێگرتنه‌ له‌ کوشتن، ڕێگرتنه‌ له‌هه‌موو ئه‌و پیاوه‌ ئایینیانه‌ی له‌ئه‌وروپادا پیاسه‌ی نیوه‌ڕوان به‌به‌رده‌م ژنانی ته‌واو ڕووتدا ده‌که‌ن و له‌ژێر سێبه‌ری ئه‌م ژنه‌ ڕووتانه‌دا ده‌حه‌وێنه‌وه‌و ده‌پارێزرێن، یه‌ک هوتافی دینی و یه‌ک ته‌کبیر لێناده‌ن، به‌ڵام که‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ کوردستان فتوا ده‌ده‌ن تێزاب بڕژن به‌ده‌موچاوی قاچ ڕووته‌کانی کوردستاندا، بۆ نوسه‌ران هه‌ر باسی نه‌که‌ین باشتره‌.!

ئه‌م نوسینه‌م ڕه‌خنه‌ نییه‌ له‌بابه‌ته‌که‌ی ڕۆژ، به‌ڵکو خوێندنه‌وه‌یه‌کی مه‌عریفی و هه‌ڵسه‌نگاندنێکی زانستیانه‌یه‌ بۆ تێڕوانینینی من له‌ چه‌مکه‌کانی ئازادییڕاده‌ربڕین و شوێنی حه‌قیقی کرێکار له‌م ڕه‌هه‌ندانه‌دا. مه‌به‌ستمه‌ بڵێم: وای بۆ ده‌چم که‌ ئیسلامگه‌راکان له‌ناو ئه‌ندێشه‌ی دینی خۆیاندا نوقمی خه‌یاڵات و پرۆسه‌ ڕۆحیه‌کانی خۆیان بوون و ئاگایان له‌گۆڕانکاری و ناکۆکییه‌کانی ژیانی شارستانی و فه‌رهه‌نگی مرۆڤایه‌تی نه‌ماوه‌ بۆیه‌ لێمان تێناگه‌ن، کتێب بنوسین هه‌ر ده‌مانکوژن و بیشیسوتێنین هه‌ر ده‌مانکوژن و قسه‌ش بکه‌ین هه‌ر ده‌مانکوژن.! بۆیان ناکرێت ده‌نا ده‌هاتنه‌ ناو خه‌یاڵدانمانه‌وه‌و له‌سه‌ر بیرکردنه‌وه‌کانیشمان هه‌ڵوێستیان ده‌بوو.! گه‌ر بۆیان کرا ئه‌وه‌ یایه‌تێک یان حه‌دیسێکی ئه‌گه‌ر لاوازیش بێت له‌گه‌ڵ داهێنانه‌ زانستیه‌کاندا ده‌گونجێنن و ئه‌گه‌ر..نا هه‌موو بیرکردنه‌وه‌و داهێنانه‌ گشتی و لاوه‌کیه‌کانی فکرو فه‌لسه‌فه‌ ڕه‌ت ده‌که‌نه‌وه‌، له‌م سه‌رده‌مه‌داو له‌م سه‌ده‌یه‌ی بیست و یه‌که‌دا وه‌ک زه‌مه‌نه‌کانی دێرین هه‌ر سه‌رقاڵی ماناو ته‌فسیری دینین. ئه‌و زه‌مه‌نه‌ گوزه‌شت و دووره‌په‌رێزی هیچ که‌ڵکێکی بۆ ئه‌وان نییه‌، له‌ ژیانی کۆمه‌ڵایه‌تیدا شتێک هه‌یه‌ پێی ده‌گوترێت هه‌ڵکردن، له‌ ڕوانگه‌ی منه‌وه‌ ده‌خوازرێت ئیسلامگه‌راکان بێنه‌ ناو ئه‌م گۆڕانکاریه‌ فکری و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان، ئه‌گه‌رچی بۆ ماوه‌یه‌کی کورتیش بێت، له‌گه‌ڵ ڕه‌خنه‌گران و ئازادیخوازانیشدا که‌مێک بگوزه‌رێنن تا حه‌قیقه‌تیان بخوێننه‌وه‌
ئه‌مه‌ش دواهه‌مین به‌ش و نوسینی من ده‌بێت له‌سه‌ر ئه‌م باسه‌.

ڕێکه‌وتی بڵاوکردنه‌وه 2012-05-18 12:55:00
به‌شی ( مه‌ریوان هه‌ڵه‌بجه‌یی ) ئاماده‌کرد ( مه‌ریوان هه‌ڵه‌بجه‌یی )



له‌, ساڵی, ٢٠٠٠, به‌, دواوه‌, هه‌ندێک, کتێبی, دیکه‌, سوتان, له‌وانه‌, جارێکی, دی, کتێبه‌که‌ی, عه‌بدولخالق, مه‌عروف, له‌ناوچه‌ی, سۆران, سوتایه‌وهمه‌ریوان, هه‌ڵه‌بجه‌ییچه‌په‌, تیرۆرسته‌کان, و, موسڵمانه‌, ئازادیخوازه‌کان Tags





په‌خشی ده‌نگی ئازاد


مه‌ریوان هه‌له‌بجه‌یی
زنجیره‌ به‌رنامه‌ی ئاوێنه.
ڕۆژی 08/17/2017
کاتژمێر 21:00 ناوه‌ڕاستی ئه‌وروپا
فاتیح محمود احمد
فاتیح محمود احمد چیرۆکێکی تری محمد
ڕۆژی 08/11/2017
کاتژمێر 23:00 ناوه‌ڕاستی ئه‌وروپا
فاتیح محمود احمد
مێژوە خوێناویەکەی قورئان و محمد
ڕۆژی 08/09/2017
کاتژمێر 22:00 ناوه‌ڕاستی ئه‌وروپا