ئەفسانە دەربارەی " داگیرکاريی جوەکان

 

[email protected]

 

لە پانزەی دوانزەدا لە رۆژنامەی ئينگلیزی سەرتۆر (خاڵی نەگەڕانەوە)دا ئەم دەقە بڵاوکرایەوە.

بەرپرسی ئەم رۆژنامەیەی سەرتۆر ئافرەتێکی رۆژنامەنوسە و دایکی چوار منداڵە. لە دایکبووی بەریتانیایە، دایک و باوکی پەنابەری جون، خەلکی بەغدا بوون. لەو ١٥٥٠٠ جولەکانەن کە پێش نزیکەی 60 ساڵ لە عیراق دەژیان، لەوانە ئیستا لە ١٠ کەس کەمتر لەوێ دەژین.

لە زۆربەی گفتوگۆکان دەربارەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ئەفسانەیەک بڵاوبۆتەوە دەربارەی ئەوەی کە جوەکان میمڵی ئەمریکی و ئەوروپین- رۆژئاوايی سپی پێستن هاتون بۆ "داگیرکردن" و"دزینی وڵات" لەوانەی " بەڕەچەڵەک" میلەتیفەلەستینین. کامانەن، ئەمانە کێن ، بەڕاستی ئەم وڵاتە سەر بەکێیە؟.

ئەم ئەفسانەیە، کە وزە لە واژەکانی مارکسیزمەوە وەردەگرێت، دوای ١٩٦٧ پیناسەکەی بەرزبۆوە، کاتێک کە ئیسرائیل "دەستیگرت" بەسەر رۆژهەڵاتی ئۆرشەلیمداو رۆژئاوای روباری ئوردنی "داگیرکرد."

 ئایدیای ‏"داگیركردن‏" و بەکارهێنانی زۆری وشەی "نیشتەجێبوەکان" ئەو بیرە بەهێزدەکات دەربارەی "داگیرکردنی" خاکی "عەرب" لەلایەن وڵاتی ئیسرائیلەوە.

 

 

 کیبوتزین کفرئیتزیون نزیک بێتلەحم (لەوشوێنەی کە ئیمڕۆ بە خاکی "داگیرکراو" دەناسرێت) لە سەرەتادا ناوی میجدل ئیدیر لە ساڵی ١٩٢٧دا  دروستکراو زۆربەشیان پەنابەری جوی یەمەن بوون.

 

 ئەگەر چاوبپۆشین لە وادانان کە فەلەستینیەکان دەبێت لە دایکبوە بنەڕەتیەکان بن (خەلکی بنەڕەتین) لە بەر ئەوەی بە رەچەڵەک شێوەیان "گەنمڕەنگە"، ئەفسانەی داگیرکردن لە ئەفسانەیەکی ترەوە وزەی پێدەدرێت: جو میلەتێک نیە کە شایەنی مافی چارەنووسبێت، بەڵکە ئەمە ئاینێکە.

دژە زايۆنیەکان بە بەردەوامی باسی هاوڵاتی ئەمریکی جوئاین دەکەن، ئەڵمانی جوئاین تەنانەت عەرەبی جوئاین.

لە کاتی شۆڕشی فەڕەنسادا کلیمۆرت - تونێری دەربارەی ئازادی جوەکان دەیگوت: "جوەکان وەک میلەت دەبێت هەمو شتێکيان لێ نەری بکرێت، و هەمو شتێکیان پێشکەش بکرێت وەک کەسایەتی." دەستە میلەتی جو  دەبێت بە شێوەێک دیار نەمێنێت، تەنها هاوڵاتیی فەڕەنسی بەڕەگەز جو یان جوئاین بمێنێتەوە."

لەم دوایانەشدا  ئەو بیرەی کە دەڵێت جو میلەت نیە بەڵکۆ تاقمێکی ئاڵ وواڵای ئاینگۆڕن بەهێزتربووە  بەهوی پڕۆفیسورێکی تەلئەبیب شاڵمۆ ساند کە پەڕتوکێکی بڵاوکردەوە بە ناونیشانی (داهێنانی میلەتی جو)، تێۆریەکانی ساند لە ئارثەر کۆستلیرس ئەلستر سەرچاوەی گرتوە، ئەو پیاوەی کە ئەو ئەفسانەیەی بڵاوکردەوە کە جوە ئەشنازسکەکان رەچەڵەکیان دەگەڕێتەوە بۆ خێڵەکانی خەزەری تورک.

هەردوکیان لە رێگای گەیشتنە ئەو ئاکامەی کە جوەکان هیچ پەیوەندیەکیان بە فەلەستینەوە نیە مافی بوونی ئیسرائیل لاواز دەکەن.

بەڵام لێکۆڵینەوە گینێتیەکان گومان لە تێۆریەکانی کوستلیرس دەکەن: ئەو لێکۆڵینەوانە بۆمان دەسەلمێنن کە جوی رۆژهەڵات و رۆژئاوا هاوبەشیان پێکەوە زۆرەو، بە شێوەیەکی گینێتیکی زیاتر خزمایەتیان هەیە لەگەڵ میلەتانی غەیرە جو لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بە تایبەت کورد، بە بەراورد لەگەڵ میلەتانی تری غەیرە جو کە لە شوێنانی تر لە ناویاندا ژیاون.

 لە مانگی ٦دا سەرۆک ئۆباما ئەفسانەیەکی تری دەربڕی، ئیسرائیل وەک چارەسەرکردنێکی کۆمەڵکوژیەکانی ئەوروپا دروستکرا، ئەم ئەفسانەیە ئەوە دەشارێتەوە کە هەریەک لە وڵاتە عەرەبیەکان دروستکردنێکی داگیرکردنەکانی رۆژئاوان.

هەروەها چاودەپۆشێ لەوەی کە هەموو دامەزراوەکانی دروستبوونی دەوڵەتی ئیسرائێل دەیان ساڵ پێش ئەوەی بنگورێون راگەیەندراوی سەربەخویی ئیسرائیل بخوێنێتەوە دامەزراون و جێگیربوون.

زۆرجار دەبیستین کە ئیسرائیل بە بەرازخۆری روسی غەیرە جوو نیشتەجێبوی بروکلین پڕدەکرێتەوە. بەڵام ئەم گڕوپانە کەمن، ئێمە قەت نایبستین کە ٤٠% ی جوەکانی ئیسرائیل لە وڵاتە موسڵمان و عەرەبەکانن. زۆربەی ئەم جولەکانە لە سوچێکی وڵاتانی "عەرەب"ەوە دەگوازنەوە بۆ ئەو وڵاتەی سەر تیلماژی کەناری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کە بە ئیسرائیل ناسراوە.

 

 

ئافرەتێکی کوردی جو لە موشاڤ لە باکوری ئیسرائیل ناندەکات.

 

هەتا ئەو کاتەی کە پێش پەنجا ساڵ جوەکان دەرکران ، ئەوان بۆ نمونە لە عیراق نیشتەجێی هەمیشەيی بوون، هەر لەو کاتەی کە بابلیەکان پێش سێ هەزار ساڵ جوەکانیان لە ئورشەلیم دورخستەوە، لە دەستپێکی ١٩٠٠دا بەغدا لە زۆريی نیشتەجێبوونی جودا سێهەم شاربوو لە دوای ثیسالۆنسکی (گرێکی) و ئورشەلیم، کەواتە جوەکان دەتوانن بەهەمان شێوە داوای شاری بەغدا بکەن، وەک چۆن فەلەستینیەکان داوای شاری ئورشەلیم دەکەن.

عەرەبەکان بە شێوەیەکی رێژەیی لە ناوچەکەدا تازەن. جیهانی عەرەبی بە هەڵە ناوی لێنراوە. کاتێک کە عەرەبەکان ئەو ناوچانەیان داگیرکرد زۆربەی نيشتەجێبوەکانی جو خاچپەرست بوون.

لە ساڵانی ٦٠٠ دا جوەکان بەلایەنی کەمەوە ١٠٠٠ ساڵ بوو لەوێ دەژیان. میلەتانی رۆژئاوا تێگەیشتنێکی چەوتیان هەیە دەربارەی جو کە سەرچاوەی گرتوە لە ئاینی خاچپەرستان کە جو بڕیاری بۆ دەرچوە کە بەردەوام لەوڵاتێکەوە بۆ وڵاتێکی تر گەڕۆکبن ، بەبێ وڵاتبن، وڵاتێک کە ناوی خۆیانی پێوەبێت.

بەڵام جگەلەوەی جو بە بەردەوامی لە *فەلەستین ژیاون، ئەوا ٢٠٠٠ ساڵێکە بەبەردەوامی و بەبێ پچڕان جو لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریقیا نیشتەجێن.

ئەگەر تەنها نشتەجێبوکانی بەڕەچەڵەک لە دایکبوو مافی رامیاریان هەبێت، ئەوا جو لە هەمو میلەتەکان خۆماڵیترە.

  

دوکەڵی سوتاندن لە گەڕەکە جوەکان لە شارە کۆنەکە( ئیمڕۆ پێی دەڵێن خاکی "داگیرکراو" رۆژهەڵاتی ئورشەلیم) لە شەڕی سەربەخۆیدا ١٩٤٨. لە لای چەپی دوکەڵەکە بەشێک لە تفریت دەبینین کە سینەگوکی ئیسرائیلە.

  

هەبوونی جو لەم پەنجا ساڵەی دوواییدا گەیشتە کوتایی، کۆمکاری عەرەبی بڕیاری تۆڵەسەندنەوەی دا لە هاوڵاتی جوی بێ بەرگری لە وڵاتە عەرەبیەکان ئەگەر بڕیاڕی دابەشکردنی*فەلەستین سەریگرت.

هەمان رۆژ کە لەشکری پێنج وڵاتی عەرەبی وڵاتە تازە جاڕدراوەکەی جویان داگیرکرد کومکاری عەرەبی لە زمانی سکرتێرەکەیەوە عبد الڕحمان حەسەن عەزام  کە بە عازم پاشا ناسراوە گوتی: " ئەمە دەبێتە جەنگێکی بنەبڕکردن و هەموو جیهان باسی دەکات، بەهەمان شێوە وەک باسکردنی کۆمەڵکوژیەکانی مەغول و خاچپەرستان."

 

لە راستیدا وڵاتە عەرەبیەکان لە ساڵی ١٩٤٨دا دوو شەڕیان لە دژی دوڵەتە کۆرپەکەی جوەکان ڕاگەیاند ، لە دژی دەوڵەتی ئیسرائیل شەڕە سەربازیەکەیان دۆڕاند.

بەڵام شەڕەکەی تریان کە لە دژی یەک ملیۆن هاوڵاتی جو جاڕیان دا بوو ، ئەم شەڕەیان بە ئاسانی بردەوە، لە رێگای سیاسەتی ترساندن، چەوسانەوە، راونان و تەقینەوەی پچڕ پچڕی توندو تیژی. ئەنجامەکەش ئەوەبو کە تەنها ٤٥٠٠ جو لە وڵاتە عەرەبیەکاندا مانەوە.

 

 

یوئەو یەکێکە لە چوار کەنشت لە هیرات (ئەفغانستان) ئیمڕۆ وک قوتابخانە بەکاردێن، لە ئەفغانستان تەنها یەک جولەکە ماوە.

  

کەواتە جو " وڵاتی عەرەبی دەدزێت" ئەتککردن و هەڵگێڕانەوەی راستیەکانە.

جوەکان لە دەوڵەتە عەرەبیەکان لە مافەکانیان بێ بەش کران و لە ماڵەکانیان دەرکران و سامانیان زەوتکران.

رێکخراوی جیهانی جوەکانی وڵاتانی عەرەب هەڵیدەسەنگێنێ کە جوەکانی وڵاتانی عەرەب زۆر لە فەلەستینیەکان زیاتر سامانیان دۆڕاند، هەروەها ٤ کەڕەت زیاتر زەوی لە روبەری ئیسرائیل. بەرەچاوکردنی ئەم بارۆدۆخانە دژە سامیەتی عەرەبی کەمتر گرنگ نەبوو لە دروستکردنی ئیسرائیل لە کۆمەڵکوژیەکانی ئەوروپا، عەرەبەکان قەرزداری زۆری جون، ئێستا کاتی ئەوە هاتوە کە جیهان بە چاویلکەیەکی شێوێنراوی گریکانی ئەوروپایی ناوەڕاست تەماشای ئەو کێشەیە نەکەن.

 

 

بن زیونی ئیسرائیلی (کاسکێت لە سەرەکەی ناوەڕاست) لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست گەشتدەکات و بەدوای دارخورمایەکی گونجاودا دەگەڕێت کە بۆ چاندن لە ئیسرائیل بشێت. لەم وێنەیەدا لەگەڵ دانیشتوانی جو لە گوندی سیندوور لە کوردستان ساڵی ١٩٣٤

 

 زانیاری زیاترت لەم مەڵپەڕانەدا دەستدەکەون:

 

١- فلیمێک دەربارەی ئاوارەو و پەنابەرە جوەکانی وڵاتانی عەرەب کە 5 بەشە:

http://www.youtube.com/watch?v=Nz9LPfB2ytM&feature=player_embedded

http://www.youtube.com/watch?v=4BgrWigdK6E&feature=player_embedded

http://www.youtube.com/watch?v=Hp5_LddyVys&feature=player_embedded

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=VyaF0dXJdOE

http://www.youtube.com/watch?v=yRgb7NjFac0&feature=player_embedded

 

2- رێکخراوی دادمەندی بۆ جوەکانی وڵاتانی عەرەبی:

http://justiceforjews.com/

 

 3- سێ وتار دەربارەی پەرتوکەکەی شالمو ساند:

رۆژنامەی فاینانشاڵ تایمز:  داهێنانی میلەتی جو

رۆژنامەی نیویۆرک تایمز: پاتریسیا کوهین کتێبێک بەناوی داهێنانی میلەتی جو

رۆژنامەی فوروارد: رەتکردنەوەی جو وەک میلەتێک ، لە کاتێکدا دوژمنانی ئیسرائیل چەپلەڕێزانیانە

 

چەند سەرچاوەیەک دەربارەی تێۆری کە دەڵێت جوە ئەشکینیزیەکان کەزارین:

هامیرو چەند نوسەرێکی تر لە رۆژنامەی زانستی پێناس: جوەکان و دانیشتوانی غەیرە جوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەڵگری هەمان کروموسومی جۆری Y

 

 

لەگەڵ ئەوەی ماوەیەکی زۆر لە جۆرەها وڵات دور لە یەکتر نیشتەجێبۆن، بەڵام جوەکان لە باری جینێتیکەوە تا ئێستاش لە یەکتر دەچن. بەراوردکردنیان لە گەڵ جینەکانی نیشتەجێبووی سوریا و   *فەلەستین و رۆژهەڵآتی ناوەڕاستی ئێستا بۆمان دەردەخات کە باوو باپیرانیان بە رەچەڵەک نیشتەجێبوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکوری ئەفریقا بوون.

 

*فەلەستین:

بەئینگلیزی:Palaestina

بەلاتینی: Palestine

بەعیبری: פַּלַשְׂתִּינָה یان פִלַסְטִין

بەعەرەبی: فلسطين

ناوچەیەکی مێژووییە لەناو جەرگەی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، یەکەم کەس کە ناوی فەلەستینی بۆ باشووری وڵاتی شام بەکارھێناوە، مێژونووسی یۆنانی ھێرۆدۆت بووە لە دانراوەکانیدا لە سەدەی ٥ پ.ز، و ھیرۆدۆت ناوی فەلەستینی وەک زاراوەیەکی جوگرافی بەکارھێناوە و ئاماژەی بە وڵاتی شام وڵاتی ڕافیدەین کردووە بە سوریا و باشوورەکەی بە فەلەستین " Παλαιστινη " پلیستینیە یان سوریای فەلەستینی، وا دیارە کە ھێرۆدۆت ئەم ناوەی لە ناوی پلشت وەرگرتووە وک ئاماژەیەک بۆ کەنارەکانی باشوری نێوان یافا و دۆڵی عەریش کە شاری فەلەستینیە بووە، وناوی فەلەستین  وەک ناوچەیەک بەکارنەھاتووە کە سنورێکی سیاسی دیاریکراوی ھەبێت، تەنھا لە سەدەی دوانزەی زایینیدا نەبێت، کاتێک ئیمپڕاتۆڕی ڕۆمانی ویلایەتی یەھوزای ھەڵوەشاندەوە بەھۆی یاخیبوونی جوەکان لە ساڵی ١٣٢ز و ویلایەتی سوریای فەلەستینی لە شوێنیدا دامەزراند.

واتە وشەی فەلەستین لە رەچەڵەکدا عەرەبی نیە!

 

سه‌رچاوه‌:

point of no return

fred i mellanöstern

 

ئورژیناڵە ئینگلیزیەکە لەم رۆژنامانە بڵاوكراوته‌وه‌:

jewcy

SanFranciscoSentinel.com

Harry´s place

 

 

 

ڕێکه‌وتی بڵاوکردنه‌وه 2012-03-03 13:22:00
به‌شی ( ڕاپۆرت و لێکۆڵینه‌وه ) ئاماده‌کرد ( له‌ سویدیەوە‌: سه‌رکه‌وت جه‌لال )



بەرپرسی, ئەم, رۆژنامەیەی, سەرتۆر, ئافرەتێکی, رۆژنامەنوسە, و, دایکی, چوار, منداڵە, لە, دایکبووی, بەریتانیایە, دایک, و, باوکی, پەنابەری, جون, خەلکی, بەغدا, بله‌, سویدیەوە‌, سه‌رکه‌وت, جه‌لال, ئەفسانە, دەربارەی, , داگیرکاريی, جوەکان Tags





په‌خشی ده‌نگی ئازاد


مه‌ریوان هه‌له‌بجه‌یی
زنجیره‌ به‌رنامه‌ی ئاوێنه.
ڕۆژی 08/17/2017
کاتژمێر 21:00 ناوه‌ڕاستی ئه‌وروپا
فاتیح محمود احمد
فاتیح محمود احمد چیرۆکێکی تری محمد
ڕۆژی 08/11/2017
کاتژمێر 23:00 ناوه‌ڕاستی ئه‌وروپا
فاتیح محمود احمد
مێژوە خوێناویەکەی قورئان و محمد
ڕۆژی 08/09/2017
کاتژمێر 22:00 ناوه‌ڕاستی ئه‌وروپا